يادداشت‌ها و توضيحات

شمارهٴ (۱۱_۲٠)

۱۱_ قد نزّلت فى صلوة الميّت ستّ تكبيرات من الله منزل الايات ‹بند ۸›

صلات ميّت از چند فقره تشکيل شده. يک فقره آن عبارت از تکرار شش مرتبه تکبير "اللّه ابهی" است. بعد از اداء هر تکبير يکی از شش آيه‌ای که مخصوص اين صلات نازل شده نوزده بار تلاوت می‌‌گردد. اين آيات با آيات صلات ميّت که حضرت نقطه اولی در کتاب مبارک بيان نازل فرموده‌اند تطابق کامل دارد. جمال اقدس ابهی مناجاتی به اول اين فقرات اضافه فرموده‌اند. ١١١

۱۲_ لا يبطل الشّعر صلوتكم و لا ما منع عن الرّوح مثل العظام و غيرها البسوا السّمّور كما تلبسون الخزّ و السّنجاب و ما دونهما ‹بند٩›

پيروان بعضی از اديان گذشته بر اين عقيده‌اند که اگر موی برخی از حيوانات و يا بعضی اشياء معيّن ديگر همراه نمازگزار يا بر لباس او باشد سبب بطلان نماز می‌‌گردد. حضرت نقطه اولی در کتاب مبارک بيان عربی می‌‌فرمايند که اين اشياء مبطل صلات نيست و جمال مبارک اين مطلب را در آيه فوق تأييد فرموده‌اند.

۱۳_ قد فرض عليكم الصّلوة و الصّوم من اوّل البلوغ ‹بند١٠›

جمال اقدس ابهی در تعيين سنّ بلوغ شرعی می‌‌فرمايند: بلوغ در سال پانزده است نساء و رجال در اين مقام يکسان است (سؤال و جواب، فقره ۲٠). برای اطّلاع از جزئيّات مربوط به مدّت ايّام صيام به يادداشت شماره ۲٥ مراجعه شود.

۱٤_ من كان في نفسه ضعف من المرض او الهرم ‹بند١٠›

کسانی که بر اثر بروز مرض يا کبر سنّ ضعف بر آنان مستولی شده ١١۲ باشد از صوم و صلات معافند. جمال مبارک می‌‌فرمايند: از برای صوم و صلات عند اللّه مقامی است عظيم ولکن در حين صحّت فضلش موجود و عند تکسّر عمل به آن جايز نه (سؤال و جواب، فقره ٩۳). در تعيين سنّ هرم می‌‌فرمايند: نزد اهل بهاء تجاوز از سبعين است (سؤال و جواب، فقره ٧٤). حضرت ولىّ امراللّه در اين مورد فرموده‌اند که هر شخصی به سنّ هرم رسد، چه مبتلا به ضعف باشد چه نباشد، مطلقاً مشمول عفو است.
معافيت از صوم به طبقات خاصّ ديگری نيز اعطاء شده که صورت آن در جزوه ﴿تلخيص و تدوين حدود و احکام﴾، قسمت د، ٥_٢ مندرج است. برای اطّلاعات بيشتر در اين باره به يادداشتهای شماره ۲٠، ۳٠ و ۳۱ مراجعه شود.

۱٥_ قد اذن الله لكم السّجود على كلّ شىء طاهر و رفعنا عنه حكم الحدّ فى الكتاب ‹بند١٠›

سجود در اديان گذشته غالباً از آداب لازمه صلات محسوب می‌‌شود. در کتاب مبارک بيان عربی حضرت نقطه اولی به مؤمنين دوره بيان فرموده بودند که پيشانی خود را در وقت سجود بر بلور نهند. همين طور در اسلام در مورد اشيائی که بر آن سجده جايز ١١۳ است شرايط و قواعدی معمول است. جمال اقدس ابهی همه اين محدوديتها را ملغی نموده تصريح می‌‌فرمايند که سجود بر هر شیء پاکی جايز است.

۱٦_ من لم يجد المآء يذكر خمس مرّات بسم الله الاطهر الاطهر ثمّ يشرع فى العمل ‹بند١٠›

وضو عبارت است از شستن دست و صورت به نيّت اداء نماز. اگر آب يافت نشود بايد آيه‌‌ای مخصوص که برای اين منظور نازل گرديده پنج مرتبه تکرار شود. برای اطّلاعات کلّی در باره وضو به يادداشت شماره ۳٤ مراجعه شود. حکم تيمّم در صورت عدم وجود آب در ادوار پيشين سابقه دارد و در قرآن کريم و کتاب مبارک بيان عربی نيز نازل شده است.

۱٧_ و البلدان الّتى طالت فيها اللّيالى و الايّام فليصلّوا بالسّاعات و المشاخص الّتى منها تحدّدت الاوقات ‹بند١٠›

اين حکم مربوط به نقاطی است که در اماکن بعيده شمالی يا جنوبی واقع و طول مدّت شب و روز در آن نقاط تفاوت بسيار دارد (سؤال و جواب، فقرات ٦٤ و ۱٠۳). اين حکم شامل صوم نيز می‌‌شود. ١١٤

۱۸_ قد عفونا عنكم صلوة الايات ‹بند۱۱›

نماز آيات در بين مسلمين معمول است، در مواقع حدوث وقايع طبيعی از قبيل زلزله، کسوف و خسوف و ديگر پديده‌هائی که موجب خوف است و آنها را از آفات سماويّه محسوب می‌‌دارند اين نماز را ادا می‌‌کنند. لزوم برگزاری اين نماز را جمال اقدس ابهی ملغی و به جايش آيه العظمة للّه ربّ ما يری و ما لا يری ربّ العالمين را نازل فرموده‌اند. تلاوت اين آيه از واجبات نيست (سؤال و جواب، فقره ٥۲).

۱٩_ قد رفع حكم الجماعة الاّ فى صلوة الميّت ‹بند۱۲›

حکم نماز جماعت، مثل صلاتی که در اسلام معمول است و مردم روزهای جمعه در مسجد به امام جماعت اقتدا می‌‌نمايند، در امر بهائی منسوخ و تحريم گرديده است. تنها نماز جماعتی که در اين امر حکمش نازل شده صلات ميّت است (يادداشت شماره ۱٠). اين صلات را يکی از حضّار، بدون آنکه توجّه به سمت مخصوصی داشته باشد، تلاوت می‌‌کند و سايرين ساکت ايستاده استماع می‌‌نمايند. در موقع اداء اين صلات توجّه به قبله لازم نيست (سؤال و جواب، فقره ۸٥). هر يک از نمازهای سه گانه که اداء آن در طول ١١٥ مدّت شبانه روز فرض است انفرادی برگزار می‌‌شود نه به طور جماعت.
برای تلاوت ساير ادعيه نيز در امر بهائی هيچ طريق خاصّی وجود ندارد. احبّاء مختارند ادعيه غير مفروض را چه در اجتماعات و چه در تنهائی به نحو دلخواه تلاوت نمايند. در اين خصوص حضرت ولىّ امراللّه می‌‌فرمايند:
... گر چه ياران مختارند که در اين مورد طبق تمايلات خود عمل نمايند ... بايد بسيار مراقب باشند که هر طريقی را که اتّخاذ می‌‌نمايند حالت تصلّب پيدا نکند و به صورت آداب مرسومه در نيايد. اين نکته‌ای است که احبّاء بايد هميشه در نظر داشته باشند که مبادا از طريق واضحی که در تعاليم مبارکه ارائه شده منحرف گردند. (ترجمه)

۲٠_ قد عفا الله عن النّسآء حين ما يجدن الدّم الصّوم و الصّلوة ‹بند۱۳›

معافيت از صوم و صلات در مواقع عادت ماهيانه به نساء اعطاء گرديده. در آن ايّام نسوان در عوض اداء صلات يوميّه وضو گرفته (يادداشت شماره ۳٤)، نود و پنج مرتبه آيه سبحان اللّه ذی ١١٦ الطّلعة و الجمال را در يک مرتبه، از ظهر يک روز تا ظهر روز بعد، تکرار می‌‌نمايند. سابقه اين حکم در کتاب مبارک بيان عربی موجود است.
در بعضی از اديان قبل، نسوان در موقع عادت ماهيانه از نظر شعاير دينی ناپاک محسوب می‌‌شدند و از انجام فرايض صوم و صلات محروم بودند. جمال اقدس ابهی مفهوم شرعی نجس بودن افراد و اشياء را از ميان برداشته‌اند ۱٠٦).
طبق توضيح بيت العدل اعظم معافيت از انجام بعضی از فرايض و وظايف دينی که در کتاب مستطاب اقدس نازل گرديده، همان طور که مفهوم کلمه می‌‌رساند، معافيت است نه تحريم. بنا بر اين افراد احبّائی که مشمول معافيت هستند مختارند در صورتی که مايل باشند اين معافيت را منظور ندارند. در عين حال بيت العدل اعظم توصيه می‌‌فرمايند که احبّاء در اتّخاذ تصميم حکيمانه قضاوت نمايند و متوجّه باشند که در اعطای چنين معافيتهائی جمال مبارک حکم و مصالحی را منظور داشته‌اند. معافيت از انجام صلات که در اصل مربوط به نماز نه رکعتی بوده همچنان شامل سه نمازی است که جايگزين آن گرديده است.